Adel en Afscheiding - Freek Schlingmann

Bevinding en Twist in een Verlichte Samenleving (1813 - 1840)

ISBN 90-8548-0213

293 p., 16 x 24 cm

met 35 illustraties!

€ 14,99
 

Bestelformulier

Recensies

Dit boek presenteert de negentiende eeuw als een eeuw van de vooruitgang, waarin deugdzaamheid, liberalisme en de erfenis van de Verlichting gekenmerkt moesten worden. De gevolgen van dit streven komen bloot na de synodale reorganisatie van koning Willem I (1816) die de aanzet moest zijn tot ’s konings wens om ‘vader te zijn van één nationale christenheid’. Een wens die ondanks of wellicht dóór zijn krachtdadige geloofsvervolging niet werd vervuld, want de afscheidingsbeweging werd ingezet en de deur naar verzuiling stond open.

Voor een goed begrip schrijft de auteur kort en vlot de geschiedenis die eraan voorafging, waarmee de motivatie voor de nationale afscheiding in het zuiden (België, 1830) en de protestantse kerkelijke afscheiding in het noorden (1834) helder wordt. Na zijn pen te hebben aangescherpt haalt de auteur koning Willem I als ‘vadertje Willem’ en ‘Koning Koopman’ van zijn voetstuk en zet hij hem in de schijnwerper als een verlicht despoot, door aan te tonen dat alleen hij verantwoordelijk kon zijn voor het leed dat hij met zijn godsdienstvervolging de ‘kleine luyden’ heeft aangedaan. Door gebruik te maken van eigentijdse informatiebronnen, die zowel de verlichte als de orthodoxe denkrichtingen vertegenwoordigen, weet de auteur uit bijna alle lagen van de bevolking figuren tevoorschijn te halen die met hun hebbelijk- en onhebbelijkheden de geest en de cultuur van die tijd weerspiegelen. Een benadering die tegelijk de objectiviteit bewaakt.

De provincies Zuid-Holland en Utrecht, met op het grensvlak het dorp Linschoten en de stad Woerden, hebben, naast vele andere dorpen en steden van deze provincie, een hoofdrol in dit boek gekregen. Ook de lezer die geen geschiedenis, theologie of filosofie heeft gestudeerd, zal dit boek geboeid en met verbazing lezen.

Adel en Afscheiding is geschreven door Freek Schlingmann met medewerking van o.a. dr. Rob van de Laarse, cultuurhistoricus verbonden aan de Universiteit van Amsterdam.

Bestelformulier